O Colexio Oficial de Traballo Social de Galicia (COTSG) participou na organización e desenvolvemento da V Xornada Galega de Traballo Social e Saúde, celebrada o 23 de outubro no Hospital Público Montecelo de Pontevedra baixo o lema «Por unha atención sanitaria orientada á equidade».
Organizada polo COTSG, a Área Sanitaria de Pontevedra e O Salnés e a Asociación Española de Trabajo Social y Salud, a xornada reuniu profesionais do Traballo Social das sete áreas sanitarias galegas, responsables de servizos, persoas expertas e representantes dos ámbitos sanitario, académico e institucional. O encontro consolidouse como un espazo para compartir coñecemento, analizar os retos actuais da intervención social en saúde e seguir reforzando a presenza do Traballo Social dentro do sistema sanitario.
En representación do Colexio participaron Rosario Capelo Casas, presidenta do COTSG; Isabel Fernández Lema, vogal da Xunta de Goberno e traballadora social sanitaria do Sergas; David Gontán, coordinador; e María Olivares, técnica da Área Científica e Formación. A xornada contou tamén coa presenza de Miriam Rodríguez Sierra, expresidenta do COTSG e profesional do ámbito sanitario.
Unha atención sanitaria que incorpore a realidade social
A quinta edición da Xornada situou no centro do debate unha cuestión fundamental para o Traballo Social sanitario: a saúde non depende unicamente dos procesos clínicos, senón tamén das condicións sociais, familiares, económicas e comunitarias nas que viven as persoas.
Ao longo do encontro abordáronse os determinantes sociais da saúde e a súa integración na organización sanitaria, o recoñecemento do Traballo Social como profesión sanitaria, a autonomía das persoas dentro dos procesos asistenciais e o papel da profesión desde os ámbitos da xestión e da dirección. O programa incorporou tamén comunicacións e experiencias profesionais, favorecendo o intercambio entre diferentes áreas e territorios.
Esta perspectiva resulta especialmente relevante para garantir unha atención integral e equitativa, favorecer a continuidade asistencial e conectar adecuadamente o sistema sanitario cos servizos sociais, as familias e os recursos da comunidade.
Durante a súa intervención na xornada, o director xeral de Integración e Innovación Asistencial do Sergas, Alfredo Silva, destacou precisamente a importancia de integrar os determinantes sociais na atención sanitaria e puxo en valor o papel das e dos profesionais do Traballo Social na resposta á dimensión sociosanitaria das necesidades das persoas.
Novas prazas de Traballo Social en atención primaria e saúde mental
A xornada serviu tamén para coñecer con maior detalle as previsións de reforzo da categoría profesional de Traballo Social incluídas nos plans sanitarios para o período 2026-2030.
O Plan de reforma da atención primaria e comunitaria de Galicia prevé a creación de 27 novas prazas de Traballo Social. O criterio anunciado polo Sergas contempla a existencia dun posto de Traballo Social nos servizos de atención primaria con máis de 7.500 tarxetas sanitarias.
A esta previsión súmanse as 29 novas prazas de Traballo Social recollidas no Plan Estratéxico de Saúde Mental de Galicia 2026-2030, reforzando a presenza da profesión nos equipos multidisciplinares deste ámbito.
Desde o COTSG valoramos estes avances, ao tempo que consideramos fundamental que as previsións se traduzan en recursos profesionais suficientes, equipos estables e unha distribución capaz de dar resposta ás necesidades reais dos diferentes territorios e dispositivos.
O reforzo das plantillas debe permitir desenvolver unha intervención social con tempo, continuidade e capacidade de coordinación, evitando que o papel do Traballo Social quede limitado á resposta a situacións de urxencia ou á mera xestión de recursos.
57 prazas na próxima OPE do Sergas
No marco da xornada, o Sergas lembrou tamén que o próximo 8 de novembro se celebrarán en Silleda as probas da fase de oposición para o acceso á categoría de Traballo Social, cun total de 57 prazas ofertadas, das que catro están reservadas para persoas con discapacidade.
Trátase dun proceso diferente ás novas prazas previstas nos plans de atención primaria e saúde mental, pero que tamén evidencia a necesidade de consolidar e renovar a presenza do Traballo Social dentro da sanidade pública galega.
Formación, intercambio e defensa profesional
A implicación do COTSG na organización desta quinta edición responde ao compromiso do Colexio coa formación especializada, a actualización profesional e a creación de espazos nos que as traballadoras e traballadores sociais poidan compartir experiencias, coñecemento e retos comúns.
A V Xornada permitiu tamén reforzar o diálogo entre profesionais, responsables dos servizos de Traballo Social e administración sanitaria, favorecendo unha reflexión colectiva sobre o lugar que debe ocupar a profesión na planificación, organización e prestación da atención sanitaria.
Desde o COTSG continuaremos defendendo un modelo no que o Traballo Social forme parte estrutural dos equipos de saúde e no que a dimensión social sexa incorporada desde o inicio dos procesos asistenciais.
Porque avanzar cara a unha sanidade máis equitativa implica tamén comprender que a saúde está condicionada polo lugar no que vivimos, os recursos dos que dispoñemos, as redes que nos sosteñen e as circunstancias sociais que acompañan cada proceso vital.
Agradecemos ás xefaturas dos servizos de Traballo Social, ás persoas relatoras, ás entidades organizadoras e ao conxunto de profesionais participantes a súa implicación nesta V Xornada Galega de Traballo Social e Saúde.
Máis información:
Información da V Xornada Galega de Traballo Social e Saúde no COTSG
