O Colexio Oficial de Traballo Social de Galicia lamenta profundamente o falecemento de Artemia Diéguez o pasado 29 de decembro de 2025, recoñecendo o seu labor pioneiro, o seu compromiso coa profesionalización do traballo social e a súa contribución á sociedade galega. A institución destacou a súa traxectoria exemplar e o seu carácter humano, lembrando a figura dunha profesional que seguirá sendo referente para xeracións presentes e futuras.
Artemia Diéguez “Temita”: unha vida de compromiso humano, profesional e político na construción do traballo social galego
Artemia Diéguez, amplamente coñecida como “Temita”, figura de referencia no traballo social en Galicia e en España, representa un modelo de compromiso ético, político e profesional que marcou a evolución da disciplina cara a unha profesión sólida, integral e comprometida coa xustiza social.
A formación de Artemia reflectiu a súa determinación por acceder a coñecementos que superasen as posibilidades formativas da época en España. Ante as limitacións formativas da Escola de Asistentes Sociais de Galicia en Santiago de Compostela, optou por ampliar os seus estudos en Francia, onde se especializou no ámbito da discapacidade, enchendo baleiros formativos e dotándose de ferramentas conceptuais innovadoras para a práctica profesional do traballo social.
Unha profesional innovadora no ámbito sanitario e social
A carreira de Artemia desenvolveuse en ámbitos especialmente complexos, como a sanidade pública e a atención á discapacidade. Traballou, entre outras institucións, no Centro Base de Valoración de Ourense que dependía do IMSERSO, desde onde contribuíu de forma significativa á avaliación e acompañamento de persoas con necesidades sociais e de saúde, facendo realidade unha intervención que tiña en conta todas as dimensións da experiencia humana: social, institucional e persoal.
O seu enfoque era profundamente holístico: consideraba que as necesidades sociais non poden separarse en compartimentos illados, senón que teñen relación cos contextos familiares, comunitarios e institucionais, e deben abordarse de maneira integrada.
Artemia foi tamén unha profesional moi respectada polo seu estudo e implicación no ámbito da saúde, defendendo que o traballo social debía colaborar coa sanidade na atención integral ás persoas con trastornos mentais.
Primeira concelleira do Partido Comunista Galego en Ourense
Nunha altura na que a participación das mulleres na política estaba aínda moi limitada, Artemia Diéguez protagonizou outro fito histórico ao converterse na primeira concelleira do Partido Comunista Galego (PCG) en Ourense nas primeiras eleccións municipais da democracia despois da transición,. Esta participación política non foi un feito anecdótico, senón que expresou o seu compromiso coa transformación das estruturas sociais e coa defensa de políticas públicas baseadas nos dereitos e necesidades das persoas e das comunidades.
Activismo e construción profesional
Artemia foi unha peza activa en asociacións profesionais como ARGASS (Asociación Rexional Galega de Servizos Sociais) nos anos setenta, ocupando diversos cargos e contribuíndo á reflexión e ao fortalecemento colectivo da profesión.
Foi tamén unha das impulsoras fundamentais na creación do Colexio de Traballo Social de Galicia nos anos oitenta, un paso clave para a profesionalización institucional do traballo social e a consolidación dos servizos sociais nos concellos galegos. Estes servizos, coñecidos naquela época como servizos de base, representaron un avance substancial na estrutura pública de atención primaria ás necesidades sociais da poboación.
Ademais, participou activamente en encontros e congresos fundamentais para a profesión, como os Encontros Nacionais de Asistentes Sociais de 1977 en Pamplona, onde se discutiu e consolidou a identidade profesional nun momento de consolidación democrática e de transformación social.
Unha figura que “creou escola”
Artemia Diéguez foi considerada unha figura que creou escola: influíu profundamente na formación e nas prácticas de múltiples xeracións de traballadoras e traballadores sociais, deixando un legado que transcendeu o seu propio exercicio profesional. Foi, ademais, moi querida pola súa faceta humana: compañeira solidaria, comprensiva e profundamente comprometida coas persoas ás que serve o traballo social, estas aportacións feitas polas súas compañeiras Branca Rodríguez e Felicitas Rodríguez.
Legado
O legado de Artemia continúa vivo hoxe no recoñecemento institucional do traballo social como disciplina e campo profesional, así como na consolidación dos servizos sociais municipais e na presenza do traballo social na sanidade e na atención á discapacidade.
Artemia Diéguez representou non só un modelo de profesional comprometido coa técnica e a teoría, senón tamén unha persoa que incorporou valores de empatía, responsabilidade e xustiza social na práctica diaria, deixando unha marca indeleble na historia do traballo social en Galicia e en España.
