O Colexio Oficial de Traballo Social de Galicia (COTSG) estivo presente nas X Xornadas de Dereito de Familia, celebradas os días 23 e 24 de outubro na Coruña, coa participación da vicepresidenta do Colexio, Ana Carracedo Aldrey, traballadora social cunha ampla traxectoria profesional no ámbito da infancia e da familia.
Ana Carracedo desenvolveu parte da súa actividade profesional no Instituto de Medicina Legal de Galicia (IMELGA), onde participou en valoracións periciais e no traballo dos equipos psicosociais vinculados aos procedementos de familia. Na actualidade, forma parte do equipo de menores da Xunta de Galicia na Coruña.
O encontro, organizado polo Ilustre Colexio Provincial de Avogados da Coruña e o Consello da Avogacía Galega, reuniu na sede da Fundación ONCE a profesionais da avogacía, xudicatura, Fiscalía e dos equipos psicosociais para analizar algúns dos principais retos actuais nos procedementos de familia.
A mirada do Traballo Social nos procedementos de familia
Ana Carracedo participou xunto coa psicóloga Maite Hermida Pérez no primeiro relatorio técnico das xornadas, centrado no dereito da persoa menor a ser escoitada, a exploración xudicial e o informe psicosocial.
Durante a intervención abordouse o funcionamento dos equipos psicosociais, a súa metodoloxía de traballo e o papel das valoracións profesionais nos procedementos de familia, así como o alcance que pode ter a vontade das persoas menores dentro destes procesos.
A experiencia profesional de Ana permitiu achegar a perspectiva do Traballo Social Forense, incorporando á análise elementos relacionados coa realidade familiar, social, relacional e comunitaria das persoas.
Os informes e valoracións sociais que se realizan neste ámbito poden integrarse en procesos de avaliación multidisciplinar xunto coa psicoloxía forense, especialmente en situacións de conflito familiar, garda e custodia, violencia de xénero, violencia contra menores ou outras circunstancias que afectan directamente á infancia e ás familias.
O valor da retroalimentación entre profesións
Para Ana Carracedo, un dos aspectos máis enriquecedores das xornadas foi a oportunidade de coñecer como se interpreta e utiliza, desde o ámbito xudicial, o traballo desenvolvido polos equipos psicosociais.
O intercambio con maxistradas e maxistrados, Fiscalía e profesionais da avogacía permite observar desde outra perspectiva como as valoracións e informes elaborados polos equipos técnicos se integran posteriormente nos procedementos e na toma de decisións.
Esta retroalimentación resulta especialmente valiosa para as profesionais do Traballo Social que desenvolven a súa actividade no ámbito da infancia, a familia e a xustiza, xa que favorece unha maior comprensión mutua das funcións, necesidades e criterios de cada disciplina.
Os procedementos de familia poñen especialmente de manifesto a importancia dun traballo multidisciplinar, no que a perspectiva xurídica debe dialogar coa psicolóxica e coa social para abordar situacións familiares complexas desde unha mirada máis completa.
Un foro para contrastar a práctica profesional
Outro dos espazos destacados foi o foro aberto sobre cuestións controvertidas nos procedementos de familia, no que participaron tres maxistrados das seccións de Familia, Infancia e Capacidade da Coruña e Santiago de Compostela, xunto coa tenente fiscal da Fiscalía da Comunidade Autónoma de Galicia.
Este espazo permitiu abordar desde a práctica xudicial cuestións relacionadas cos procedementos de familia, a garda e custodia, a infancia e outras situacións que requiren a intervención coordinada de diferentes profesionais.
Ao longo das dúas xornadas tamén se analizaron cuestións como a conciliación nos procedementos de familia tras a Lei 1/2025, a protección xudicial das vítimas de violencia de xénero, o dereito das persoas achegadas a relacionarse cos menores, a protección patrimonial das persoas dependentes e a xurisprudencia recente do Tribunal Supremo en materia de familia, discapacidade e filiación.
Visibilizar o Traballo Social tamén nos espazos xurídicos
A traxectoria profesional de Ana Carracedo, vinculada durante anos á infancia, á familia, á protección de menores e ao contexto xudicial, permite poñer en valor a contribución específica do Traballo Social nos procedementos nos que conflúen factores xurídicos, familiares e sociais.
Desde o COTSG consideramos especialmente relevante que o Traballo Social estea presente nos espazos de análise e debate sobre os procedementos de familia, facendo visible a contribución da profesión á valoración das situacións familiares e á protección dos dereitos das persoas menores.
Participar nestes encontros permite non só compartir coñecemento, senón tamén fortalecer a coordinación entre o ámbito social e o xudicial, establecer linguaxes comúns e avanzar cara a intervencións cada vez máis integradas.
Desde o COTSG seguimos apostando pola presenza e o recoñecemento do Traballo Social nos equipos e espazos multidisciplinares nos que a comprensión da realidade social das persoas resulta imprescindible.
